Archief voor april, 2017

kermis

Op de Grote Markt in Haarlem staat weer de jaarlijkse kermis. Geloei, gezwiep, gelach en gegil. Dynamiek, spektakel. Uit luidsprekers schalt populaire muziek, maar ook wervend stemgeluid om klanten naar attracties te lokken. Heb je genoeg van die herrie, dan kunnen twee reële vluchtopties je binnen een paar passen redding brengen: aan de ene kant museum De Hallen. Rust. Bezinning en contemplatie, als je wilt. Overpeinzingen misschien, want het gaat om moderne kunst. Maar je kunt ook naar De Vishal, pal tegen de Grote of St.-Bavokerk aangebouwd, waar vroeger, tot midden 20e eeuw – inderdaad – de vismarkt stond. De Vishal is een centrum voor actuele beeldende kunst, met tentoonstellingen die door Haarlemse kunstenaarsleden worden opgezet.

Keekwolk

Welnu, in De Vishal is het ook kermis. Keekwolk heet die. Loop er binnen en dompel je onder in een duistere, bizarre wereld van absurde, macabere en ludieke attracties. Op het eerste gezicht een expositie van allerlei vreemde objecten, hokjes en kasten – weliswaar niet met de drukte en het oorverdovende spektakel van de ‘echte’ kermis, maar je raakt al snel geïntrigeerd door alle vreemde geluiden, gekleurde lichtjes en bewegingen die aan je oren en ogen voorbijtrekken. Elke ‘attractie’ begint te leven zodra je erbij in de buurt komt. De attracties zijn zeer gevarieerd, van enigszins macaber tot vrolijkmakend. Ik zou me overigens geen zorgen maken om tere zieltjes, ook kinderen lopen zich er vrolijk te verwonderen.

ufo

Van om hun as draaiende ‘lachspiegels’ tot een ufo-achtige kamer met een diorama van een science-fictionstad, met snel bewegende vliegende schotels en het Monster van Loch Ness. Een grote vitrine met kleurige figuurtjes en een soort hoedjes die je met fietspompen de lucht in kunt schieten. Een schematisch weergegeven goudkleurige auto, van voren gezien, waarin een gekwelde danseres als een geestverschijning beweegt. Een apocalyptisch verschroeid miniatuurdorp waar alleen nog een kleurige draaimolen vrolijk doordraait. Een miniatuur-spookhuis met portretten van minimaal opgelapte, tijdens de Eerste Wereldoorlog verminkte gezichten. Filmzuilen. En heel veel meer. Nou goed, één ding nog: een ijzingwekkende waarzegger met een glazen bol. Verder verklap ik daar nog niks over, dat zou zonde zijn. Maar geloof me, sla het hok van ‘De profeet’ niet over, je zult geen spijt krijgen.

Keekwolk (cakewalk) is een knipoog naar de kermis, dynamisch en levendig, en spannend als een spookhuis. Overal is geluid, licht en beweging, voortgebracht door uiterst gevarieerde mechanismen, van eenvoudige draaischijven en elektromotoren tot geavanceerde digitale technieken. Een inventief spektakel ook, want veel objecten zijn opgebouwd uit gevonden en gebruikte materialen, zoals een druk bewegende robot, gemaakt van oude jerrycans en ander afgedankt spul.

Bekijk nu dit korte filmpje van De Vishal:

Zwaanswijk

Bedenker van dit spektakel is de Haarlemse kunstenaar Piet Zwaanswijk, samen met collega-kunstenaar George Anderson. Piet Zwaanswijk is bekend vanwege zijn geëngageerde, soms provocerende werk (o.a. zijn omstreden, ironische, ‘suïcidale’ kersttafereel ‘Merry Fucking Christmas’ in de kunstetalage van de Haarlemse Publiekshal), en maakt naast zijn vrije werk ook theaterdecors (toneelgroepen Perspekt, Het Volk, Badmuts – ook scenario’s en regie). Enkele deelnemende kunstenaars zijn of waren verbonden aan de Perspekt Studio’s (voorheen Technische Theatergroep Perspekt): Michael Helmerhorst, George Anderson.

podium

Keekwolk heeft ook een podium. De opening op 9 april werd opgeluisterd door fanfareband Blij met Muziek, acteur/kunstenaar Michael Helmerhorst, kermisexploitanten Braamhaar en Scheurleer (acteurs Wigbolt Kruyver en Bert Bunschoten met een hilarisch verzet tegen de gesubsidieerde kunstwereld), vrouwenrockband De Giletjes met aanstekelijke punk/rock. Tussendoor zijn er optredens geweest van onder anderen Wouter van Veldhoven met een installatie van oude bandrecorders en tv’s voor een ter plekke gecreëerd geluidsspektakel, Studio MAPA (oprichter is Ide van Heiningen, mede-oprichter van theatergroep Perspekt in 1968) met bewegingstheater, en voor komende zondag 30 april staat er een show van de Irrational Library-band rond dichter/performer Joshua Baumgarten gepland.

Het is goed dat De Vishal de meer gebruikelijke (meestal groeps-) tentoonstellingen soms afwisselt met grote projecten die de ruimte tot een nieuw geheel omtoveren, zoals de ‘Huiskamer van Haarlem’ van Hans Bossmann (zomer 2016), en voor een deel ook de tentoonstelling/installatie van David Bade, die er vorige maand te zien was. En nu dus Keekwolk, waarvoor een plafond van zwart doek het daglicht van het glazen dak afschermt om een spookhuisachtige sfeer te creëren.

deelnemers

Keekwolk – de aankondiging zegt: ‘een initiatief van George Anderson en Piet Zwaanswijk over de grenzen tussen lichtvoetigheid, maatschappelijk engagement en de hogere kunsten’.

Deelnemende kunstenaars zijn George Anderson, Harry Arp, Ernst Dullemond, Ap Esenbrink, Bethany de Forest, Michael Helmerhorst, Stefan Kasper, Thomas Scholz, Kiki Weerts, Alexander van Zanten en Piet Zwaanswijk. De dansfilm in de ‘gouden’ auto (die ook tijdens een van de evenementen apart vertoond werd) is van Joris Verdonkschot.

Keekwolk is nog te beleven t/m 7 mei.
De kermis op de Grote Markt is nog t/m 27 april (dus – helaas – bij verschijnen van dit stukje nagenoeg afgelopen).

Openingstijden De Vishal: dinsdag – zaterdag 11 – 17 uur, zondag 13 – 17 uur.
Website De Vishal: http://www.devishal.nl/

meer leesvoer:
Website Spaarnestroom: http://spaarnestroom.nl: meerdere leuke verslagen van events in de Keekwolk.
Nuel Gieles, ‘”Keekwolk”: kermis met diepere laag’, Haarlems Dagblad, 6 april 2017, Uit, p.2
Elisabeth Stilma, ‘Kermis is spektakel van uiterlijk vertoon. Kunst in De Vishal zet attracties in ander licht’, De Haarlemmer 19 april 2017, p.6
Peter Bruyn, ‘Wouter van Veldhoven laat tape-loops het werk doen’, Haarlems Dagblad, 11 april 2017

 

Advertenties